برای تحلیل بورس هیجان زده نشوید

شاخص کل بازار سرمایه در دوماه گذشته روند رشد را در پیش گرفت تا جایی که چیزی به صدهزارتایی شدن آن  نمانده بود. همزمان با رشد شاخص کل این سوال ایجاد شد که تا چه اندازه در تحلیل رونق یا عدم رونق بازار می توان صرفا به این شاخص اتکا کرد در حالیکه شاخص هایی مثل شاخص قیمت به بازدهی معادل سپرده های بانکی  در سال جاری رسیده است و نشان می دهد که رونق بورس چشم گیر نیست؟ اولا از یک زاویه نمی توان بازدهی شاخص قیمت را با سپرده های بانکی مقایسه کرد چراکه سود سپرده ها ثابت است  اما در بازار سرمایه بازدهی شاخص قیمت در بازه های زمانی مختلف متفاوت بوده و در پایان سالی مالی و در مجامع زمان تقسیم سود مشخص می شود. درواقع افزایش قیمت سهام اثر آنی بر شاخص قیمت بورس دارد و از سوی دیگر پس از تقسیم سود در مجامع خودش را در شاخص نشان می دهد.

نکته دوم اینکه نمی توان به صراحت گفت که در نظر گرفتن کدام شاخص می تواند به تحلیل بهتر از رونق بازار سرمایه کمک کند. در این باره که آیا بازار سرمایه به واقع به رونق پایدار رسیده یا نه باید کمی تامل کرد و با صبوری به دنبال پاسخ بود. به ویژه اینکه برخی تحولات اقتصادی آثار ناگهانی بر ارزش سهام می گذارد. در شرایطی که قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش پیدا کند، ارزش مواد پتروشیمی هم بیشتر می شود و با افزایش صادرات پتروشیمی ارزش افزوده ای در سهام شرکت های فعال در این زمینه ایجاد می شود. فرض کنید در بازارهای بین المللی ارزش فولاد ۱۰ درصد افت کند. پیامد این افت به سرعت خود را در وضعیت شرکت های فولادی نشان می دهد هرچند در مورد بعضی شرکت های دیگر در بازار سرمایه روند اینگونه پیش نمی رود.

به نظر می رسد که در زمینه تحلیل بازار سرمایه باید به روندهای طولانی مدت به جای رشد های مقطعی در مورد تمام شاخص ها تکیه کرد. تحولات ناگهانی آثارشان را در تمام بازارها نشان می دهند اما در مورد بورس رونق پایدار با بررسی رشد مستمر سهام شرکت ها ممکن است. خبرهای نگران کننده می تواند روی بازار سرمایه هم به اندازه دیگر بازارها اثر بگذارد. برای مثال در زمان برگزاری مذاکرات هسته ای بورس در نوسان بود و البته این نه تنها ویژگی بازار سرمایه ایران بلکه ویژگی تمام بورس ها درتمام دنیاست اما نکته مهم این است که دلار به افزایش ۱۵ درصدی در سه هفته رسید و بازار سرمایه همین میزان رشد را در تمام سال کسب کرد. باتوجه به این شرایط به همه توصیه می کنم که روندهای طولانی مدت را مبنای تحلیل بورس یا خرید سهام قرار دهند نه رشدهای ناشی از هیجانات.

سیدحسین سلیمی